Kritisch kijken · Groep 5–8 · 90 minuten
Nepnieuws-detective en schoolkrant
Een spectaculaire kop trekt aandacht. Jij onderzoekt eerst wat je zeker weet.
Deze les in het kort
- Voor wie
- Groep 5–8 · richtleeftijd 8–12 jaar. We stemmen de begeleiding af op het niveau.
- Duur & groep
- 90 minuten · basisgroep tot 8 leerlingen. Meer leerlingen? We bespreken graag de mogelijkheden.
- Dit zet je klaar
- Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig, Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief, Door de begeleider gekozen controlebronnen. Een scherm voor de gezamenlijke uitleg is handig.
- Vooraf weten
- Geen AI- of programmeerervaring nodig. Een begeleider helpt bij het lezen en uitvoeren van de stappen. Test de wifi en toegang vóór de les.
Lesmodule binnen ons workshopaanbod. Bespreek een workshop of lessenreeks.
Bespreek deze les →Lesvoorbeeld · daarna maak jij jouw eigen versie
Een nieuwsbericht met bewijs
in ons oefenplan staan 4 bomen
dit is de mooiste straat
er komen misschien meer bomen
Dit is een verzonnen oefenbericht, geen echt nieuws. Gebruik bij je eigen artikel een controleerbare bron en datum.
Probeer alvast: Markeer wat je zeker weet en wat alleen een mening is.
Jouw route door deze workshop
Zes lesblokken in één workshopmap. Je kunt terug om te verbeteren. Begin bij blok één of ga verder waar je was.
0 van 6 lesblokken afgevinkt · proefles op dit apparaat
- 1Jouw uitdaging10 minuten
- 2Onderzoek een kop15 minuten
- 3Zoek bevestiging20 minuten
- 4Schrijf je bericht20 minuten
- 5Maak de krant15 minuten
- 6Laat zien, kijk terug en bewaar10 minuten
De proefles en de lokale oefeningen gebruiken geen maakenergie. Voor een nieuwe AI-generatie zie je eerst de prijs en spreekt je begeleider het budget af.
Je kunt alle oefeningen en lesblokken zonder betaalde AI proberen. Nieuwe AI-generatie vraagt een account, een actieve modelkoppeling en afgesproken maakenergie. Een voorbeeld of lokale oefening is geen nieuwe AI-generatie.
Dit leren leerlingen
- Je leert bron, datum en bewijs onderzoeken.
- Je leert feiten van meningen onderscheiden.
- Je leert een bericht in eigen woorden schrijven.
Het volledige lesplan voor begeleiders
De les, stap voor stap
1. Jouw uitdaging · 10 minuten
Een spectaculaire kop trekt aandacht. Jij onderzoekt eerst wat je zeker weet.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Lees samen het doel: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
- Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
- Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Onderzoek een kop · 15 minuten
Aandacht trekken is iets anders dan informeren.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Gebruik een door de docent gekozen bericht.
- Noteer afzender, datum en de belangrijkste claim.
- Deel het nog niet.
Controle: Je bent klaar als: je weet welke claim je gaat controleren.
3. Zoek bevestiging · 20 minuten
Twee websites kunnen dezelfde onbevestigde tekst kopiëren.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Vergelijk met een oorspronkelijke bron of een lesboek.
- Markeer wat bevestigd is en wat nog niet.
Controle: Je bent klaar als: je noemt onzekerheden in plaats van ze in te vullen.
4. Schrijf je bericht · 20 minuten
Jouw tekst moet bij het bewijs passen.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Schrijf zelf een korte alinea.
- Vraag AI om onduidelijke zinnen aan te wijzen, niet om nieuwe feiten te bedenken.
Voorbeeldopdracht aan AI
Lees mijn bericht: [tekst]. Geef maximaal drie tips voor duidelijkheid. Voeg geen nieuwe feiten toe. Markeer zinnen waarvoor ik nog een bron nodig heb.
Controle: Je bent klaar als: elke feitelijke uitspraak heeft een bron.
5. Maak de krant · 15 minuten
Ook het beeld moet eerlijk worden gelabeld.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Voeg titel, tekst en bronvermelding samen in een pagina.
- Label een AI-illustratie als illustratie.
- Laat een buur feiten en meningen markeren.
Controle: Je bent klaar als: de lezer kan zien waar informatie en beelden vandaan komen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
- Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
- Controleer je stappen, doe de quizvragen en open Mijn lesportfolio.
- Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Dit neem je mee
Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Je bewaart opdrachten, proefresultaten en je terugblik in het lesportfolio. Bewaar ook de export van je gemaakte beelden, geluid of game.
Voorbereiding & kosten
Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen
De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.
Zo controleer je het resultaat
Een ander kan elke controleerbare bewering terugvinden in de bijbehorende bron; meningen zijn apart gemarkeerd.
Voor ieder niveau
Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: bron, datum en bewijs onderzoeken.
Verder: Vergelijk twee versies en oefen: feiten van meningen onderscheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een bericht in eigen woorden schrijven.
Plan B: zonder AI of internet
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
Na deze workshop
Rond af met je eigen resultaat en één ontdekking. Bespreek samen welk onderwerp hierna past.
Volgend onderwerp in kritisch kijken →