Kritisch kijken · Groep 5–8 · 75 minuten
Vooroordelen ontdekken
Waarom lijkt een reeks AI-beelden soms zo op elkaar? Onderzoek welke keuzes ontbreken.
Deze les in het kort
- Voor wie
- Groep 5–8 · richtleeftijd 8–12 jaar. We stemmen de begeleiding af op het niveau.
- Duur & groep
- 75 minuten · basisgroep tot 8 leerlingen. Meer leerlingen? We bespreken graag de mogelijkheden.
- Dit zet je klaar
- Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig, Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief, Door de begeleider gekozen controlebronnen. Een scherm voor de gezamenlijke uitleg is handig.
- Vooraf weten
- Geen AI- of programmeerervaring nodig. Een begeleider helpt bij het lezen en uitvoeren van de stappen. Test de wifi en toegang vóór de les.
Lesmodule binnen ons workshopaanbod. Bespreek een workshop of lessenreeks.
Bespreek deze les →Lesvoorbeeld · daarna maak jij jouw eigen versie
Wie komt in het voorbeeld voor?
steeds dezelfde werkplek
andere taken
beschrijf verschillende werksituaties
Tel alleen zichtbare kenmerken van de illustraties. Leid geen gevoelige eigenschappen van echte mensen af.
Probeer alvast: Verander de prompt en vergelijk dezelfde zichtbare kenmerken.
Jouw route door deze workshop
Zes lesblokken in één workshopmap. Je kunt terug om te verbeteren. Begin bij blok één of ga verder waar je was.
0 van 6 lesblokken afgevinkt · proefles op dit apparaat
- 1Jouw uitdaging5 minuten
- 2Kijk zonder oordeel15 minuten
- 3Zoek wat ontbreekt20 minuten
- 4Maak een preciezere opdracht15 minuten
- 5Presenteer voorzichtig10 minuten
- 6Laat zien, kijk terug en bewaar10 minuten
De proefles en de lokale oefeningen gebruiken geen maakenergie. Voor een nieuwe AI-generatie zie je eerst de prijs en spreekt je begeleider het budget af.
Je kunt alle oefeningen en lesblokken zonder betaalde AI proberen. Nieuwe AI-generatie vraagt een account, een actieve modelkoppeling en afgesproken maakenergie. Een voorbeeld of lokale oefening is geen nieuwe AI-generatie.
Dit leren leerlingen
- Je leert patronen in voorbeelden beschrijven.
- Je leert een observatie van een conclusie scheiden.
- Je leert een opdracht inclusiever formuleren.
Het volledige lesplan voor begeleiders
De les, stap voor stap
1. Jouw uitdaging · 5 minuten
Waarom lijkt een reeks AI-beelden soms zo op elkaar? Onderzoek welke keuzes ontbreken.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Lees samen het doel: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.
- Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
- Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Kijk zonder oordeel · 15 minuten
Een klein aantal beelden zegt niet alles over een model.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Bekijk met de docent een vooraf gecontroleerde set beroepsillustraties.
- Noteer kleding, hulpmiddelen en omgeving, zonder mensen te beoordelen.
Controle: Je bent klaar als: je beschrijft wat je ziet zonder conclusies over personen.
3. Zoek wat ontbreekt · 20 minuten
Eenzijdige voorbeelden kunnen ons beeld vernauwen.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Tel welke omgevingen en rollen voorkomen.
- Bespreek wat je niet ziet.
- Gebruik geen gevoelige of kwetsende categorieën.
Controle: Je bent klaar als: je noemt de omvang en beperking van je voorbeeldenset.
4. Maak een preciezere opdracht · 15 minuten
Een eerlijke opdracht geeft ruimte aan verschillende mogelijkheden.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Beschrijf een team met verschillende taken en hulpmiddelen.
- Maak of bespreek een tweede versie.
Voorbeeldopdracht aan AI
Illustratie van een onderzoeksteam met verschillende werkzaamheden: meten, ontwerpen en planten verzorgen. Verschillende volwassen personages, gelijkwaardige rollen, vriendelijk, geen tekst.
Controle: Je bent klaar als: je verandert de opdracht op basis van een waargenomen patroon.
5. Presenteer voorzichtig · 10 minuten
“In onze voorbeelden” is nauwkeuriger dan “AI doet altijd”.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Maak een poster met drie observaties, één beperking en jouw verbeterde prompt.
- Bespreek de formulering met de docent.
Controle: Je bent klaar als: je conclusie gaat niet verder dan je voorbeelden.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
- Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
- Controleer je stappen, doe de quizvragen en open Mijn lesportfolio.
- Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Dit neem je mee
Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.
Je bewaart opdrachten, proefresultaten en je terugblik in het lesportfolio. Bewaar ook de export van je gemaakte beelden, geluid of game.
Voorbereiding & kosten
Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen
De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.
Zo controleer je het resultaat
Vergelijk twee promptversies op dezelfde criteria en benoem wat de kleine set wel en niet bewijst.
Voor ieder niveau
Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: patronen in voorbeelden beschrijven.
Verder: Vergelijk twee versies en oefen: een observatie van een conclusie scheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een opdracht inclusiever formuleren.
Plan B: zonder AI of internet
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
Na deze workshop
Rond af met je eigen resultaat en één ontdekking. Bespreek samen welk onderwerp hierna past.
