Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

AI in je vak · Groep 5–8 · 75 minuten

Veel talen, één klas

Een letterlijke vertaling kan heel vreemd klinken. Onderzoek taal met voorbeelden en respect.

Deze les in het kort

Voor wie
Groep 5–8 · richtleeftijd 8–12 jaar. We stemmen de begeleiding af op het niveau.
Duur & groep
75 minuten · basisgroep tot 8 leerlingen. Meer leerlingen? We bespreken graag de mogelijkheden.
Dit zet je klaar
Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig, Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief, Door de begeleider gekozen controlebronnen. Een scherm voor de gezamenlijke uitleg is handig.
Vooraf weten
Geen AI- of programmeerervaring nodig. Een begeleider helpt bij het lezen en uitvoeren van de stappen. Test de wifi en toegang vóór de les.

Lesvoorbeeld · daarna maak jij jouw eigen versie

Vertaal de betekenis

Mijn eerste versieMijn verbetering
Schematisch lesvoorbeeld · vertaal de betekenis
1. Nederlands

het regent pijpenstelen

2. Letterlijk

buizen uit de lucht?

3. Bedoeling

het regent heel hard

Een uitdrukking heeft context nodig. Terugvertalen met dezelfde AI is geen onafhankelijke controle.

Probeer alvast: Kies een eigen zin en laat de betekenis controleren door een bron of taalgebruiker.

Jouw route door deze workshop

Zes lesblokken in één workshopmap. Je kunt terug om te verbeteren. Begin bij blok één of ga verder waar je was.

0 van 6 lesblokken afgevinkt · proefles op dit apparaat

  1. 1Jouw uitdaging5 minuten
  2. 2Kies je zinnen15 minuten
  3. 3Vraag twee vertalingen20 minuten
  4. 4Controleer de betekenis15 minuten
  5. 5Maak je boekje10 minuten
  6. 6Laat zien, kijk terug en bewaar10 minuten

De proefles en de lokale oefeningen gebruiken geen maakenergie. Voor een nieuwe AI-generatie zie je eerst de prijs en spreekt je begeleider het budget af.

Je kunt alle oefeningen en lesblokken zonder betaalde AI proberen. Nieuwe AI-generatie vraagt een account, een actieve modelkoppeling en afgesproken maakenergie. Een voorbeeld of lokale oefening is geen nieuwe AI-generatie.

Dit leren leerlingen

  • Je leert betekenis en letterlijke vertaling onderscheiden.
  • Je leert vertalingen met context controleren.
  • Je leert verschillende formuleringen waarderen.
Het volledige lesplan voor begeleiders

De les, stap voor stap

  1. 1. Jouw uitdaging · 5 minuten

    Een letterlijke vertaling kan heel vreemd klinken. Onderzoek taal met voorbeelden en respect.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Lees samen het doel: Een tweetalig woordenboekje of kort verhaal met gecontroleerde vertalingen.
    2. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
    3. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

    Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

  2. 2. Kies je zinnen · 15 minuten

    Een woord verandert soms van betekenis in een zin.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Schrijf vijf vriendelijke zinnen over een fantasieplek.
    2. Kies met de docent één tweede taal.

    Controle: Je bent klaar als: de zinnen bevatten geen persoonlijke informatie.

  3. 3. Vraag twee vertalingen · 20 minuten

    Een vertaler maakt keuzes in toon en betekenis.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Vraag een gewone en een letterlijke vertaling.
    2. Markeer verschillen.
    3. Laat niemand verplicht optreden als vertaler van de klas.

    Controle: Je bent klaar als: je kunt één verschil aanwijzen.

  4. 4. Controleer de betekenis · 15 minuten

    Terugvertalen met dezelfde AI is geen onafhankelijk bewijs.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Vergelijk met een woordenboek, lesmateriaal of een vrijwillige deskundige.
    2. Markeer wat je niet kunt bevestigen.

    Voorbeeldopdracht aan AI

    Vertaal deze vriendelijke fantasiezin naar [taal]: [zin]. Geef een gewone vertaling, daarna een letterlijke terugvertaling en leg één verschil uit. Verzin geen zekerheid over twijfelgevallen.

    Controle: Je bent klaar als: de controlebron is duidelijk.

  5. 5. Maak je boekje · 10 minuten

    Een voorbeeldzin geeft meer houvast dan een los woord.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Zet elke zin naast de vertaling, een kleine tekening en je controle.
    2. Lees alleen voor als je dat prettig vindt.

    Controle: Je bent klaar als: het boekje laat betekenis en onzekerheden zien.

  6. 6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

    Jouw eindproduct: Een tweetalig woordenboekje of kort verhaal met gecontroleerde vertalingen.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
    2. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
    3. Controleer je stappen, doe de quizvragen en open Mijn lesportfolio.
    4. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

    Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Docentenhandleiding en werkblad →

Dit neem je mee

Een tweetalig woordenboekje of kort verhaal met gecontroleerde vertalingen.

Je bewaart opdrachten, proefresultaten en je terugblik in het lesportfolio. Bewaar ook de export van je gemaakte beelden, geluid of game.

Voorbereiding & kosten

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.

Zo controleer je het resultaat

Leerling vindt een letterlijke vertaling die betekenis verliest en onderbouwt de verbeterde formulering.

Voor ieder niveau

Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: betekenis en letterlijke vertaling onderscheiden.

Verder: Vergelijk twee versies en oefen: vertalingen met context controleren.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: verschillende formuleringen waarderen.

Plan B: zonder AI of internet

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een tweetalig woordenboekje of kort verhaal met gecontroleerde vertalingen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.

Na deze workshop

Rond af met je eigen resultaat en één ontdekking. Bespreek samen welk onderwerp hierna past.

Volgend onderwerp in ai in je vak →