Samenleven met AI · Groep 5–8 · 75 minuten
Robot-rechtbank
Een fictieve bezorgrobot rijdt het verkeerde pad op. Wie had wat moeten controleren?
Deze les in het kort
- Voor wie
- Groep 5–8 · richtleeftijd 8–12 jaar. We stemmen de begeleiding af op het niveau.
- Duur & groep
- 75 minuten · basisgroep tot 8 leerlingen. Meer leerlingen? We bespreken graag de mogelijkheden.
- Dit zet je klaar
- Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig, Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief, Door de begeleider gekozen controlebronnen. Een scherm voor de gezamenlijke uitleg is handig.
- Vooraf weten
- Geen AI- of programmeerervaring nodig. Een begeleider helpt bij het lezen en uitvoeren van de stappen. Test de wifi en toegang vóór de les.
Lesmodule binnen ons workshopaanbod. Bespreek een workshop of lessenreeks.
Bespreek deze les →Lesvoorbeeld · daarna maak jij jouw eigen versie
Twee blauwe huizen. Eén onduidelijke opdracht.
er zijn twee blauwe huizen
welk huisnummer bedoeld is
vraag om bevestiging
“Breng het naar het blauwe huis” is niet precies genoeg. Het dossier geeft geen bewijs dat iemand expres iets fout deed.
Probeer alvast: Welke extra vraag had de robot moeten stellen?
Jouw route door deze workshop
Zes lesblokken in één workshopmap. Je kunt terug om te verbeteren. Begin bij blok één of ga verder waar je was.
0 van 6 lesblokken afgevinkt · proefles op dit apparaat
- 1Jouw uitdaging5 minuten
- 2Lees het dossier15 minuten
- 3Verdeel de rollen20 minuten
- 4Hoor de argumenten15 minuten
- 5Schrijf het besluit10 minuten
- 6Laat zien, kijk terug en bewaar10 minuten
De proefles en de lokale oefeningen gebruiken geen maakenergie. Voor een nieuwe AI-generatie zie je eerst de prijs en spreekt je begeleider het budget af.
Je kunt alle oefeningen en lesblokken zonder betaalde AI proberen. Nieuwe AI-generatie vraagt een account, een actieve modelkoppeling en afgesproken maakenergie. Een voorbeeld of lokale oefening is geen nieuwe AI-generatie.
Dit leren leerlingen
- Je leert feit en aanname onderscheiden.
- Je leert verantwoordelijkheden vanuit rollen bespreken.
- Je leert een maatregel voorstellen die herhaling voorkomt.
Het volledige lesplan voor begeleiders
De les, stap voor stap
1. Jouw uitdaging · 5 minuten
Een fictieve bezorgrobot rijdt het verkeerde pad op. Wie had wat moeten controleren?
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Lees samen het doel: Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.
- Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
- Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Lees het dossier · 15 minuten
We onderzoeken een verzonnen casus, geen echt rechtsgeschil.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- De robot krijgt “breng het naar het blauwe huis”, maar er zijn twee blauwe huizen.
- Noteer wat je zeker weet en wat ontbreekt.
Controle: Je bent klaar als: je vult ontbrekende feiten niet zelf in.
3. Verdeel de rollen · 20 minuten
Iedere rol ziet een ander deel van het probleem.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Kies maker, gebruiker, getuige en gespreksleider.
- Schrijf per rol één taak en één vraag.
Controle: Je bent klaar als: iedereen spreekt over gedrag, niet over schuld van echte personen.
4. Hoor de argumenten · 15 minuten
Een AI-suggestie is geen oordeel.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Laat elke rol uitleg geven.
- Vraag eventueel AI om een ontbrekende controlevraag.
- De gespreksleider geeft iedereen spreektijd.
Voorbeeldopdracht aan AI
In een fictieve lescasus bezorgt een robot bij het verkeerde blauwe huis. De opdracht noemt geen huisnummer. Geef drie neutrale vragen om verantwoordelijkheden te onderzoeken. Geen juridisch advies of definitief oordeel.
Controle: Je bent klaar als: je oordeel verwijst naar feiten uit het dossier.
5. Schrijf het besluit · 10 minuten
Een goed besluit helpt het systeem verbeteren.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Beschrijf wie iets moet aanpassen: adres duidelijker, bevestiging vragen of stoppen bij twijfel.
- Noteer één onzekerheid.
Controle: Je bent klaar als: je besluit bevat een concrete preventieve maatregel.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
- Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
- Controleer je stappen, doe de quizvragen en open Mijn lesportfolio.
- Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Dit neem je mee
Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.
Je bewaart opdrachten, proefresultaten en je terugblik in het lesportfolio. Bewaar ook de export van je gemaakte beelden, geluid of game.
Voorbereiding & kosten
Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen
De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.
Zo controleer je het resultaat
Leerling geeft een beargumenteerd oordeel en stelt een duidelijkere instructie voor waarmee de fout opnieuw wordt getest.
Voor ieder niveau
Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: feit en aanname onderscheiden.
Verder: Vergelijk twee versies en oefen: verantwoordelijkheden vanuit rollen bespreken.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een maatregel voorstellen die herhaling voorkomt.
Plan B: zonder AI of internet
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
Na deze workshop
Rond af met je eigen resultaat en één ontdekking. Bespreek samen welk onderwerp hierna past.